Πότε να ξεκινήσει η ορθοδοντική θεραπεία;

Η απάντηση που δεν περιμένατε: στα 7

Η Αμερικανική Ορθοδοντική Εταιρεία — και η αντίστοιχη ευρωπαϊκή — συνιστά την πρώτη ορθοδοντική αξιολόγηση στην ηλικία των 7 ετών. Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί σας θα φορέσει σιδεράκια αμέσως. Σημαίνει ότι ο ορθοδοντικός μπορεί να αξιολογήσει την ανάπτυξη της γνάθου και να εντοπίσει τυχόν προβλήματα που, αν αντιμετωπιστούν νωρίς, θα είναι πολύ πιο εύκολα — και λιγότερο δαπανηρά — στη θεραπεία.

Στα 7 χρόνια, τα πρώτα μόνιμα γομφία και οι κεντρικοί τομείς έχουν ήδη ανατείλει. Ο ορθοδοντικός μπορεί να δει αν υπάρχουν προβλήματα με τη σχέση των γνάθων, με τον χώρο που θα έχουν τα υπόλοιπα δόντια ή με τυχόν κακές συνήθειες (π.χ. πιπίλισμα αντίχειρα) που επηρεάζουν την ανάπτυξη.

Τι γίνεται αν δεν αντιμετωπιστεί νωρίς;

Πολλά ορθοδοντικά προβλήματα επιδεινώνονται με την ηλικία. Μία στενή γνάθος στα 8 μπορεί να αντιμετωπιστεί με απλή διαστολή. Στα 14, το ίδιο πρόβλημα μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση ή εξάγωγες δοντιών. Η έγκαιρη παρέμβαση, λοιπόν, συχνά απλοποιεί και συντομεύει την τελικής θεραπείας.

Δεν σημαίνει πάντα ότι το παιδί θα χρειαστεί άμεση θεραπεία. Πολλές φορές ο ορθοδοντικός απλώς παρακολουθεί την ανάπτυξη κάθε 6-12 μήνες και επεμβαίνει μόνο όταν ο χρόνος είναι ιδανικός.

Σε ποια ηλικία ξεκινά η «κλασική» ορθοδοντική θεραπεία;

Για τα σιδεράκια ή τους clear aligners, η πιο συνηθισμένη ηλικία έναρξης είναι μεταξύ 11 και 13 ετών — όταν έχουν ανατείλει τα περισσότερα ή όλα τα μόνιμα δόντια. Αυτή η φάση ονομάζεται «Φάση ΙΙ» ή «ολοκληρωτική ορθοδοντική» και στοχεύει στην οριστική ευθυγράμμιση.

Ωστόσο, αρκετά παιδιά χρειάζονται και μια «Φάση Ι» — μια προπαρασκευαστική θεραπεία στη μεικτή οδοντοφυΐα (7-10 ετών) που δημιουργεί χώρο ή διορθώνει τη σχέση των γνάθων πριν ανατείλουν τα υπόλοιπα μόνιμα δόντια.

Τι γίνεται με τους ενήλικες;

Η ορθοδοντική δεν έχει ηλικιακό όριο. Ένας ενήλικας στα 35 ή στα 50 μπορεί να κάνει ορθοδοντική θεραπεία — και συχνά επιλέγει τους αόρατους νάρθηκες (clear aligners) για να μη φαίνονται τα σιδεράκια. Η θεραπεία μπορεί να είναι λίγο πιο αργή από ότι σε ένα εφηβικό άτομο, αλλά τα αποτελέσματα είναι εξίσου εντυπωσιακά.

Αν είστε ενήλικας και σκέφτεστε ορθοδοντική θεραπεία, η καλύτερη στιγμή για να ξεκινήσετε είναι τώρα. Κάθε χρόνο που περνά χωρίς θεραπεία είναι ένας χρόνος που τα δόντια συνεχίζουν να μετακινούνται — συνήθως προς χειρότερη θέση.

Σημάδια που χρειάζεστε ορθοδοντικό τώρα

• Δόντια που επικαλύπτονται ή στοιβάζονται
• Κενά μεταξύ δοντιών
• Ο χαμηλός σαγόνας προεξέχει ή υποχωρεί σε σχέση με τον άνω
• Δυσκολία στη μάσηση ή στη δαγκωματιά
• Το παιδί δυσκολεύεται να προφέρει ορισμένους ήχους λόγω θέσης δοντιών
• Πρόωρη απώλεια νεογιλών ή βραδεία ανατολή μονίμων